از کرونا تا جنگ چرا تئاتر ایران به پیشرفت چشم گیر نرسیده است؟ مطب نما: کارگردان نمایش «بیست و چهار» باور دارد در تئاتر ایران جریان منسجم شکل نمی گیرد چونکه پیوسته به دلیلهای مختلف اجراهای تئاتر متوقف می شود. به گزارش مطب نما به نقل از خبر آنلاین به نقل از مهر، علی حیدری نویسنده و کارگردان نمایش «بیست و چهار» که با نگاهی بر نمایشنامه «شب بیست و یکم» زنده یاد محمود استادمحمد نوشته شده و اینروزها در کارگاه نمایش مجموعه تئاتر شهر اجرا می شود، در رابطه با نگاه و برداشت خود از اثر زنده یاد استادمحمد برای تولید و اجرای این اثر، اظهار داشت: نگاه من به متن های محمود استادمحمد از حدود سه تا چهار سال پیش شکل گرفت؛ زمانی که مجموعه آثار او را می خواندم. از همان دوره، ایده ای در ذهنم شکل گرفت بر مبنای این که چرا در ۱۰۰ سال اخیر نمایشنامه نویسی ایران، از میرزا فتحعلی آخوندزاده تا امروز، با نوعی بحران «تک صدایی» در آثار نمایشی مواجه می باشد. به این معنا که اغلب آثار، حول یک صدای واحد شکل می گیرند و اگر آرا یا صداهای دیگری نیز در آنها حضور داشته باشد، یا آن قدر کم رنگ است که به چشم نمی آید، یا از ابتدا قابل پیش بینی است که کدام صدا در نهایت غالب و تعیین کننده است. بحران «تک صدایی» در نمایشنامه نویسی ایران وی توضیح داد: بر همین اساس، برای من این پرسش عنوان شد که چطور میتوان در متون کلاسیک ایرانی مداخله کرد و فضایی چندصدایی ایجاد کرد. نمایشنامه «شب بیست ویکم» واجد خصوصیت ای است که این امکان را فراهم می کند؛ حضور یک شخصیت غایب. در این اثر، تمامی کاراکترها مرد هستند اما شخصیتی به نام «فروغ» وجود دارد که تنها پیرامونش صحبت می شود. این ویژگی، برای من به عنوان نقطه عزیمت اهمیت پیدا کرد؛ چونکه «فروغ» این ظرفیت را داشت که صدایی متفاوت از صدای غالب نمایشنامه ایجاد نماید. حیدری اضافه کرد: بر همین مبنا، به طراحی شخصیتی تازه رسیدم و در کنار آن، نویسنده را نیز به مثابه یک صدا وارد کردم. بنابراین، ۲ صدا و ۲ رأی کاملا مجزا و متقابل در اثر شکل گرفتند. تقابل این ۲ صدا بگونه ای پیش می رود که تا واپسین دقایق نمایش حتی می توان گفت تا حدود ۱۰ دقیقه پایانی مشخص نمی شود کدام یک بر دیگری غلبه پیدا می کند. از طرف دیگر، یکی از خصوصیت های مهم کار محمود استادمحمد در این نمایشنامه، استفاده از زبان خاصی است که می توان آنرا به شکلی زبان کوچه و بازار با ارجاعاتی به فضای زبانی تاریخی یا رمان دانست. این امر من را به این نتیجه رساند که یک کلان پیرنگ طراحی کنم که نمایشنامه استادمحمد در درون آن قرار گیرد؛ بعبارت دیگر، متن اصلی به مثابه خرده پیرنگی در دل یک ساختار بزرگ تر تعریف شود.کارگردان «بیست و چهار» اظهار نمود: بنابراین این رویکرد، زبان نیز دستخوش تغییر شد. هر چند زبان اصلی نمایشنامه حفظ شده اما در کنار آن، زبان دیگری نیز شکل گرفته است. به این ترتیب، اثر از نظر زبانی نیز با نوعی دوگانگی و تفکیک مواجه می شود؛ ۲ زبانی که در کنار یکدیگر قرار می گیرند و به مثابه ابزاری تمایزبخش، به مخاطب کمک می کنند تا لایه های مختلف پیرنگ را بهتر درک و به خوانش دقیق تری از اثر نائل شود. در ایران پیوسته به علل مختلف اجراهای تئاتر متوقف می شود وی که قبل از شروع جنگ تحمیلی سوم «بیست و چهار» را روی صحنه برده بود ولی به علت شرایط جنگی اجرای آن متوقف گردید، در رابطه با چالش هایی که برای اجرای دوباره یک اثر پس از وقفه در تداوم اجراها و همین طور صرف انرژی مضاعف برای تبلیغات و جذب مجدد مخاطب ایجاد می شود، تصریح کرد: توجه به شرایط تئاتر در ایران، اجراها پیوسته به علل مختلف اجتماعی یا رخدادهایی مانند جنگ گرفتار وقفه و اختلال می شوند. بنظر می رسد این وضعیت باعث کاهش رغبت در گروه ها شده و فرآیند تمرین و اجرا را به مسیری فرسایشی مبدل می کند. هر وقفه، به صورت طبیعی، اجرا را چند گام به عقب بازمی گرداند و گروه ناچار است بار دیگر از نقطه ای عقب تر آغاز کند و با تمرین و تلاش مجدد به موقعیتی که پیشتر داشته بازگردد. حیدری اضافه کرد: آن چه در این بین قابل توجه است، نوعی عادت پذیری در بین اهالی تئاتر نسبت به این وضعیت است؛ گویی پذیرفته ایم که هر از گاهی با رخدادی غیرمنتظره، گرفتار وقفه و اختلال شویم و حتی گاهی از نو آغاز نماییم. این فرآیند فرسایشی می تواند به خستگی ذهنی و فرسودگی اعضاء گروه، بخصوص بازیگران، منجر شود و در بعضی موارد سبب کناره گیری آنها از پروژه شود. در چنین شرایطی، گروه بار دیگر چندین گام به عقب بازمی گردد. این کارگردان جوان تئاتر اشاره کرد: تعهد به سالن یا مجموعه طرف قرارداد، اغلب گروه را ناگزیر می کند که اجرا را به هر شکل ممکن به سر انجام برساند. هر چند این مسئله در تجربه شخصی من رخ نداده اما نمونه های مختلفی از آنرا شاهد بوده ام. در چنین وضعیتی، گروه علاوه بر چالش های هنری و اجرایی، با فشارهای اقتصادی بیشتری نیز مواجه می شود؛ چونکه افزایش تعداد جلسات تمرین، به صورت مستقیم هزینه ها را بالا می برد. بر این اساس، می توان گفت این وضعیت به عنوان یک روند فرسایشی در تئاتر ما درحال تکرار و تثبیت است. جریان منسجم و پیوسته در تئاتر ایران شکل نمی گیرد وی تصریح کرد: نکته دیگری که بنظر می رسد باید به آن توجه کرد، شرایط پرنوسان و بی ثباتی است که بخصوص در سالهای اخیر، از وقایع دی تا امروز و حتی قبل از آن در دوران جنگ ۱۲روزه، بر جریان تئاتر حاکم بوده است. در چنین وضعیتی، هر بار که تئاتر می کوشد جانی تازه بگیرد و مخاطب بار دیگر تئاتر را حتی به مثابه یک تفریح انتخاب نماید، وقوع یک وقفه سبب گسست و نوعی فراموشی جمعی می شود؛ گویی همه چیز بار دیگر از نقطه صفر شروع می شود. حیدری متذکر شد: این وضعیت، به زعم من، مانع از تشکیل یک جریان منسجم و پیوسته در تئاتر شده و روند پیشروی آنرا مختل کرده است. اگر به بازه زمانی اوایل دهه ۱۳۹۰ تا امروز نگاه نماییم، درمی یابیم که جریان تئاتر کشور، چه در عرصه تولید و چه در اجرا، گرفتار تحول شایان توجهی نشده و حتی در مقاطعی با نوعی افت نیز مواجه بوده است؛ افتی که در دوران همه گیری کرونا آغاز و در ادامه، تحت تاثیر شرایط بعد از جنگ، تشدید شد. بنظر می رسد این روند نزولی بازهم ادامه دار باشد و در مقطع کنونی نیز بتوان آنرا صادق دانست.این هنرمند تئاتر اعتقاد دارد خیلی از کارگردانان، نمایشنامه نویسان و گروههای توانمند که طی سال ها فعالیت حرفه ای، خودرا با آثار متنوع و قابل توجه تثبیت کرده اند، دیگر علاقه ای به پذیرش ریسک تولید آثار جدید ندارند. ایشان در ادامه توضیح داد: دلیل این امر روشن است؛ زمانی طولانی صرف تولید یک اثر می شود اما در خیلی از موارد، به واسطه همین وقفه ها و بی ثباتی ها، اجرا از هم می پاشد و پروژه عملا متوقف یا منحل می شود. به این دلیل، می توان گفت این چالش به شکل جدی بر پیکره تئاتر ما تاثیر گذاشته و بازهم پابرجا است. راه گشا بودن بجای قربانی شدن حیدری در رابطه با نگاهی که نسبت به قربانی شدن گروه هایی که پس از تعطیلی و وقفه در کارهای تئاتری وادار به اجرای دوباره آثار خود می شوند، وجود دارد تاکید کرد: برخی گروه ها، بااینکه در ظاهر قربانی این شرایط می شوند اما در عمل نقشی راه گشا ایفا می کنند. این گروه ها به شکلی زمینه ساز جسارت برای گروههای بعدی هستند که بعد از آنها روی صحنه می روند؛ گویی اولین تجربه ها را بر عهده می گیرند و مسیر را برای دیگران هموارتر می کنند. این وضعیت، نه به سالن داران مربوط است و نه به عامل یا نهاد بیرونی خاصی بلکه بالاتر از هر چیز، حاصل یک انتخاب درونی از طرف خود گروه ها است که در چنین شرایطی تصمیم به اجرای اثر می گیرند. بدون شک عوامل مختلفی در این بین دخیل هستند اما نقش انتخاب آگاهانه گروه را می توان پررنگ ترین عامل دانست. کارگردان «بیست و چهار» در رابطه با این که ضرورت اجرای دوباره یک اثر پس از تعطیلی یا وقفه ای طولانی در اجراها چیست، تصریح کرد: بسیاری بر این باور هستند که بعد از وقوع رخدادهای غیرمنتظره از جنگ گرفته تا وقایع دی ماه یا همه گیری کرونا دیگر ضرورتی برای برگشت یک اثر به صحنه وجود ندارد. با این وجود، این مسئله به عقیده من به چند عامل اساسی وابسته است. نخست، عامل اقتصادی است؛ این که سرمایه گذار یا تهیه کننده تا چه اندازه توانسته سرمایه خودرا بازگرداند. دوم، میزان موفقیت اثر قبل از بروز این وقفه ها است؛ این که اجرا تا چه حد با استقبال مخاطبان مواجه بوده و از شانس بالایی برای ادامه برخوردار بوده است. سوم، میزان تمایل و انگیزه گروه اجرائی برای برگشت به صحنه و از سرگیری اجرا است. او در آخر اظهار داشت: این عوامل در کنار یکدیگر معنا پیدا می کنند و نبود هر یک از آنها می تواند تصمیم غائی را تغییر دهد. به عنوان نمونه، اگر سرمایه بازگشته باشد اما گروه علاقه ای به ادامه اجرا نداشته باشد، طبیعی است که برگشت اثر به صحنه موضوعیت خودرا از دست بدهد اما در حالی که عوامل همسو باشند بخصوص زمانی که اثر قبل از وقفه با اقبال مخاطب روبه رو شده باشد بنظر می رسد برگشت آن به صحنه بازهم توجیه پذیر و حتی لازم است. 243به طور خلاصه در ایران پیوسته به دلایل مختلف اجراهای تئاتر متوقف می شود وی که پیش از آغاز جنگ تحمیلی سوم بیست و چهار را روی صحنه برده بود ولی به سبب شرایط جنگی اجرای آن متوقف گردید، در ارتباط با چالش هایی که برای اجرای مجدد یک اثر بعد از وقفه در ادامه اجراها و همچنین صرف انرژی مضاعف برای تبلیغات و جذب مجدد مخاطب ایجاد می شود، اشاره کرد: توجه به شرایط تئاتر در ایران، اجراها پیوسته به دلایل مختلف اجتماعی یا رخدادهایی مانند جنگ گرفتار وقفه و اختلال می شوند. راه گشا بودن بجای قربانی شدن حیدری در ارتباط با نگاهی که نسبت به قربانی شدن گروه هایی که بعد از تعطیلی و وقفه در کارهای تئاتری ملزم به اجرای مجدد آثار خود می شوند، وجود دارد تصریح کرد: برخی گروه ها، بااینکه در ظاهر قربانی این شرایط می شوند اما در عمل نقشی راه گشا ایفا می کنند. نخست، عامل اقتصادی است؛ اینکه سرمایه گذار یا تهیه کننده تا چه اندازه توانسته سرمایه خودرا بازگرداند. 1405/02/20 17:57:26 0.0 / 5 39 تگهای خبر: پذیرش , تولید , هزینه این مطلب مطب نما را می پسندید؟ (0) (0) X تازه ترین مطالب مطب نما شبکه های فارسی زبان ماهواره، محصولات سینمای ایران را یکساعت پس از پخش، می دزدند دو خبر جدید از دفتر موسیقی صیادان با شوکر در تالاب حکایتی از فروپاشی زیست بوم جنوب فرمول طلایی جذب نسل آلفا به سینمای کودک نظرات بینندگان مطب نما در مورد این مطلب نظر شما در مورد این مطلب نام: ایمیل: نظر: سوال: = ۷ بعلاوه ۱