اصفهان میزبان ۱۵ ساله شیخ الرئیس مدرسه ای که شفا را به پایان برد

مطب نما: مدرسه ابن سینا در دل بافت تاریخی اصفهان، یادگاری از اولین دانشگاه علوم پزشکی جهان اسلام است که پیوند میان طب، اخلاق و حکمت را برای نسل های امروز ترسیم می کند.

خبرگزاری مهر، گروه استان ها- مرجان سیف الدین: محله تاریخی ابن سینا در اصفهان، خاستگاه بنایی است که به عنوان اولین دانشگاه علوم پزشکی جهان اسلام شناخته می شود؛ مدرسه ای منسوب به دوره آل بویه که نه فقط بستری برای تدریس علوم مختلف بود بلکه میراثی از جامع نگری علمی و اخلاقی شیخ الرئیس ابوعلی سینا را در خود جای داده است.
این بنای تاریخی که با معماری گنبدخانه ای منفرد شکل گرفته، در تاریخ ۲۴ اسفند ۱۳۸۳ با شماره ثبت ۱۱۵۵۵ به عنوان یک اثر ملی ثبت شده و یادآور حضور ۱۵ ساله ابن سینا در اصفهان است.

آل بویه بستر درخشش علمی ابن سینا در اصفهان را فراهم کرد

محمدحسین ریاحی، استاد دانشگاه و اصفهان شناس در اینباره در گفتگو با گزارشگر مهر اظهار نمود: دوره درخشش تمدن ایران اسلامی در قرن سوم و چهارم در اصفهان، در ارتباط با آل بویه است که موقعیت والا و ارزشمندی داشت و به عنوان مرکزیت سیاسی و فرهنگی شناخته می شد، به صورتی که خیلی از دانشمندان، محققان و بزرگانی همچون ابن سینا به این شهر نقل مکان کردند.
وی اضافه کرد: فرمانروایان آل بویه به سبب علاقه مندی به امور فرهنگی و علوم روز وقت، شرایط خیلی مطلوبی را برای اسکان و تدریس شیخ الرئیس ابوعلی سینا در اصفهان فراهم کردند و این مدرسه از یادگارهای حضور این دانشمند در اصفهان است.
این استاد دانشگاه با اعلان اینکه علاءالدوله، فرمانروای وقت آل بویه، به علت علاقه به علم و دانش و ابن سینا در کلاس های علوم مختلف او حاضر می شد، اظهار داشت: فرهنگ اهمیت به دانشمندان در اصفهان، این مجال را به ابن سینا داده بود تا تالیفات بیشتری داشته باشد و دانشمندان دیگری را تربیت کند.
ریاحی از ابوالحسن بهمنیار و ابوعبدالله معصومی اصفهانی به عنوان شاگردان مطرح ابن سینا در این مدرسه نام برد و اضافه کرد: ابن سینا در رابطه با معصومی اصفهانی بارها گفته است که همانطور که ارسطو نزد افلاطون موقعیت برتر و بالایی داشت، معصومی هم نزد من جایگاه والایی دارد.
این نویسنده افزود: شیخ الرئیس به علت این که در هر موضوعی مورد حمایت و احترام فرمانروایان آل بویه قرار داشت، توانست کتاب های بسیاری را به نگارش درآورد و تالیف کتاب مشهور شفا را در همین مدرسه به پایان برد و نیز دانشنامه علایی را به علاءالدوله به نشان تقدیر از او تقدیم کرد.
وی اضافه کرد: به دنبال حمله غزنویان، کتاب های خیلی از ابن سینا همچون کتاب فلسفی او به نام «الانصاف» که در این مدرسه تالیف شده بود، در آتش سوخت.
این پژوهشگر اصفهان شناس افزود: حضور ۱۵ ساله این حکیم در اصفهان و علاقه فرمانروایان وقت در فراهم کردن محیطی امن برای آموزش و تدریس بوعلی سینا موجب شد که این شهر نخستین پایگاه در تدریس علم پزشکی معتبر در سرزمین ایران و جهان اسلام شود و این مدرسه از او به یادگار بماند.

طب سنتی در مکتب سینایی با سلامت روان گره می خورد

مرجان مشکوتی، مدیر جوانی جمعیت و سلامت خانواده معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، در گفتگو با گزارشگر مهر با اعلان اینکه مدرسه ابن سینا از مباهات علمی و فرهنگی پزشکان این شهر است، اظهار داشت: آن چه او را به الگویی ماندگار برای پزشکی ایران و جهان بدل ساخته، فراتر از دانش گسترده او، توجه به حال و احوال بالینی بیمار بوده است.
وی اضافه کرد: ابن سینا از نخستین پزشکانی بوده است که در رابطه با داروها دستورالعمل نوشته است و تا پایان درمان بیمار، این مورد را مورد توجه داشت.
مشکوتی با اعلان اینکه این طبیب حاذق به خوش خلقی و جدیت در درمان معروف بوده است، عنوان کرد: ابن سینا بگونه ای به تمام جوانب طب و دانش زمان خود احاطه داشت که پزشکی را نه به عنوان دانشی مجزا، بلکه در پیوند با فلسفه، حکمت و شناخت طبیعت انسان می دید. این نگاه جامع، او را به الگویی بی بدیل در تاریخ پزشکی بدل کرده است.
وی در رابطه با علم نبض و روان شناسی که ابن سینا به آن احاطه داشت، به روایت مستند و معتبری در رابطه با شاهزاده ای که گمان می کرد گاو است، اشاره نمود و اظهار داشت: ابن سینا گفت «چه گاو لاغر و به درنخوری! تا چاق نشود به درد من نمی خورد» و پس از چند دستورالعمل، اول از نظر روحی و بعد جسمی شاهزاده را درمان کرد.
مشکوتی با استناد به معروف ترین اثر ابن سینا در علم طب اظهار داشت: این دانشمند در کتاب قانون خود تایید کرده است که سلامت روح و جسم جدایی ناپذیرند (مفهومی که قرن ها بعد به عنوان پزشکی روان تنی نام گرفت) که اگر در کنار درمان جسم، روح را نیز درمان کنی، بیمار زودتر شفا می یابد.
وی افزود: این اخلاق و رفتار ابن سینا که سلامتی روح، روان و جسم را لازمه هم می داند، یک الگوی خیلی اثرگذار در درمان بیماران است.

تلفیق حکمت و ایمان ستون فقرات پزشکی جهان را شکل داد

محمد مظاهری، متخصص طب ایرانی نیز در این ارتباط در گفتگو با گزارشگر مهر اظهار داشت: ابن سینا سال ها بعد از تشکیل اولیه طب ایرانی، آنرا بشدت توسعه بخشید، بگونه ای که امروزه نام این علم با نام او به عنوان طب سینایی گره خورده است.
این دانشیار دانشگاه علوم پزشکی اصفهان در رابطه با اصول این دانش و ارتباط آن با آموزه های ابن سینا که هنگام تدریس در مدرسه اصفهان به آن خیلی تأکید داشت، اضافه کرد: در طب ایرانی تلاش بر اینست که غذای فرد، داروی فرد باشد و داروی فرد، غذای فرد باشد.
وی تصریح کرد: این نگاه تلفیقی به تغذیه و درمان، ریشه در نگاه جامع ابن سینا به سلامت انسان دارد. مظاهری در تبیین ابعاد معنوی شخصیت ابن سینا اظهار نمود: حکیم ابوعلی سینا، فردی موحد و متشرع بود؛ وی هرگاه در موضوعی گرفتار آشفتگی و ابهام می شد، با نماز و برقراری ارتباط با آفریدگار باری تعالی، به پاسخ مسایل خود نائل می گشت که این پیوند عمیق میان علم و ایمان، از دیگر وجوه تمایز مهم در شخصیت علمی اوست.
وی ضمن اشاره به کتاب «قانون» به عنوان ستون فقرات پزشکی جهان اظهار داشت: ابن سینا در این کتاب مفاهیمی چون شناخت بیماریهای واگیر و اهمیت قرنطینه، تأکید بر نقش محیط، آب وهوا و تغذیه در سلامت، تقسیم بندی داروها بر مبنای طبع و اثر، تشخیص بیماریها از راه نبض، ادرار و مدفوع را بیان کرد.
کتر مظاهری با اعلان اینکه این دانشمند بر آموزش های پزشکی نوشته در کتاب قانون خود خیلی توجه داشت، اضافه کرد: این کتاب ستون فقرات آموزش پزشکی در شرق و غرب بود و در دانشکده های طب جهان تا قرن هجدهم میلادی تدریس و همچنان به عنوان یکی از مهم ترین متون علمی تاریخ بشری شناخته می شود.

پزشکان معاصر میراث دار اخلاق و کرامت انسانی ابن سینا هستند

مسعود جوانبخت، پزشک باسابقه اصفهانی در گفتگو با گزارشگر مهر در توصیف میراث این دانشمند برجسته که سالیان متمادی در اصفهان به پرورش دانش آموختگان پرداخت، اظهار داشت: اصفهان پیوندی ناگسستنی با این میراث شکوهمند دارد؛ شهری که در سایه حضور ابن سینا، پزشکی را از مرتبه دانش فراتر برد و به مقام «حکمت» رساند.
وی اضافه کرد: تشخیص ماهیت بیماری و شیوه های درمان، تنها قسمتی از مسیر است؛ آن چه متمایزکننده است، درک ریشه های انسانی رنج و مواجهه با بیمار به مثابه موجودی دارای روح و احساس است و باید با الگوبرداری از حکمت او، اخلاق پزشکی را همواره سرلوحه و اولویت نخست خود قرار دهیم.
پوریا عادلی، دادستان انتظامی نظام پزشکی استان اصفهان نیز در گفتگو با گزارشگر مهر در تبیین جایگاه اخلاقی و رفتاری ابن سینا در طب امروز، اظهار داشت: با توجه به این که اصفهان از مهدهای آموزش علم پزشکی ابن سینا بوده است، پزشکان امروزی علاوه بر تشکیل ارتباط میان پزشک و بیمار، باید در درمان ها به مسایل اجتماعی و اقتصادی بیماران نیز توجه کنند؛ امری که امروزه تحت عنوان پزشکی جامعه گرا تعریف می شود.
وی ضمن اشاره به این که نگاه طب سینایی یادآور این نکته است که طبابت، هنری انسانی است که با کل وجود یک انسان سروکار دارد، اضافه کرد: با سرلوحه قرار دادن این خصوصیت پزشکی ابن سینا، اولویت نخست ما اینست که باید بیمار را درمان نماییم، نه بیماری را.
دادستان انتظامی نظام پزشکی استان اصفهان افزود: ابن سینا بنیان گذار علم شواهدمحور، اخلاق در پژوهش و دقت در تشخیص در علم پزشکی بود؛ او همواره بر مشاهده ی دقیق و مستندسازی تأکید داشت و معتقد بود پزشک باید قبل از تجویز، علت شناسی دقیقی داشته باشد.
عادلی با اعلان اینکه به روز بودن از اخلاقیات پزشکی است، اضافه کرد: ابن سینا نماد فروتنی علمی است. او با وجود تسلط بر تمام علوم عصر خویش، همواره بر محدودیت های دانش بشری و لزوم یادگیری مستمر تأکید داشت.
وی افزود: برای پزشک امروزی که با انفجار اطلاعات مواجه می باشد، این خضوع علمی، لازمه ی شکوفایی و راهی برای دوری از خودشیفتگی حرفه ای است.
دادستان انتظامی نظام پزشکی استان اصفهان، عنوان کرد: جایگاه اخلاقی ابن سینا برای پزشک امروزی، در تقلید از شیوه های درمانی هزار سال پیش نیست، بلکه در انسانی سازی پزشکی است؛ او به پزشک امروز می آموزد اخلاق، قطب نمای هدایت این حرفه است و پزشک پیرو مکتب سینوی، در هر ویزیت، نه فقط درحال درمان یک بیماری، بلکه درحال پاسداشت کرامت انسانی است.

اصفهان؛ قسمتی از میراث ماندگار ابن سینا

مدرسه ابن سینا در دل بافت تاریخی اصفهان، یادآور روزگاری است که علم و حکمت در این شهر جایگاهی ویژه داشت و حضور دانشمندانی چون ابن سینا، این جایگاه را بیشتر از پیش پررنگ کرد و اول شهریورماه، زادروز این حکیم بزرگ بهانه ای است تا بار دیگر به میراث پزشکی او و نسلی از پزشکانی بیندیشیم که در سخت ترین شرایط زندگی و در مسئولیت سنگین حفظ جان انسان ها، همچنان خودرا در مقابل بیمار مسئول می دانند؛ میراثی که شاید بتوان ریشه های آنرا در همان نگاه جامع ابن سینا به انسان، سلامت، اخلاق و دانش جست وجو کرد.

1405/06/01

14:53:10

0.0 / 5

تگهای خبر: آموزش , بافت , بهداشت , بیمار

این مطلب مطب نما را می پسندید؟

(0)

تازه ترین مطالب مطب نما

نظرات بینندگان مطب نما در مورد این مطلب

نظر شما در مورد این مطلب

نام:

ایمیل:

نظر:

سوال:

= ۷ بعلاوه ۵