زوج های هنری ایران از همکاری تا جدایی

مطب نما: در روز ازدواج، مرور زوج های شناخته شده در سینما، تلویزیون، تئاتر و ادبیات ایران فقط بازخوانی روابط شخصی چهره ها نیست، بلکه مجالی برای فهم یک واقعیت در زیست فرهنگی است؛ این که زندگی مشترک هنرمندان در بسیاری موارد از مرز خصوصی عبور می کند و به صورت مستقیم یا غیرمستقیم در راه حرفه ای، تصویر عمومی و حتی نوع دیده شدن آثار آنها اثر می گذارد.

به گزارش مطب نما به نقل از خبر آنلاین به نقل از ایسنا، با این وجود، این تأثیرگذاری یکسان نیست. در تعدادی موارد، هر دو طرف رابطه، مسیر حرفه ای مستقل و جداگانه ای را دنبال کرده اند و ازدواج تاثیر محسوسی بر همکاری هنری آنها نداشته است؛ در تعدادی دیگر، این رابطه به صورت پررنگی در ذهن مخاطب با عنوان «زوج هنری» تثبیت شده و قسمتی از هویت رسانه ای آنها را ساخته است.
سرانجام، آن چه از کنار هم گذاشتن این تجربه ها به دست می آید، یک الگوی واحد نیست، بلکه طیفی از وضعیت های متفاوت است؛ از استقلال کامل تا هم زیستی رسانه ای و از همکاریهای محدود تا جدایی هایی که تاثیری در حافظه جمعی مردم نداشته است و همچنان مردم، اسم آن دو هنرمند را کنار هم می آورند.
در حوزه ی تصویر میان چهره هایی که بیشتر با مسیرهای حرفه ای مستقل شناخته می شوند، میتوان به لیلا حاتمی و علی مصفا اشاره نمود که هرکدام در سینما هویت جداگانه و تثبیت شده ای دارند. همین وضعیت درباره ی رعنا آزادی ور و مهدی پاکدل و نیز جواد عزتی و مه لقا باقری دیده می شود؛ این چهره ها اتفاقا همکاری مشترک هنری داشته اند اما هر کدام مسیر خودرا طی کرده اند. گو اینکه برخی در رابطه ازدواج نیز با هم مانده و تعدادی از آن بیرون آمده اند.
برخی زوج ها حضورشان در ذهن مخاطب بیشتر با تصویر مشترک شناخته می شود؛ مانند نوید محمدزاده و فرشته حسینی که در کنار هم دو سریال «قورباغه» و «جنگل آسفالت» را بازی کردند یا امیر جعفری و ریما رامین فر که از سریال «من یک مستاجرم» و فیلم «نان، عشق، موتور هزار» در کنار یکدیگر دیده شدند و همکاری و همسری در کنار هم پیش رفت.
در نقطه ای دیگر، زوج هایی قرار دارند که به سبب میزان بالای دیده شدن در کنار هم یا بازتاب گسترده تر در رسانه ها، بالاتر از سایرین در ذهن مخاطب بصورت یک تصویر مشترک ثبت شده اند؛ جایی که حضور هم زمان آنها در رویدادها، آثار یا فضای عمومی سبب شده رابطه شان فراتر از یک پیوند شخصی، به قسمتی از روایت رسانه ای شان تبدیل گردد. دراین خصوص میتوان به نگار جواهریان و رامبد جوان اشاره نمود که همواره درباره ی نسبت زندگی شخصی و تصویر عمومی شان توجه رسانه ای وجود داشته است. همینطور نرگس محمدی و علی اوجی، نیلوفر خوش خلق و امین حیایی، سحر ولدبیگی و نیما فلاح و الیکا عبدالرزاقی و امین زندگانی نیز در همین دسته قرار می گیرند؛ زوج هایی که بواسطه حضور مشترک یا دیده شدن مکرر در فضای عمومی، در ذهن مخاطب به عنوان زوج های شناخته شده هنری تثبیت شده اند.
در بخش دیگری از این لیست زوج های دیگری هم هستند که تجربه جدایی را پشت سر گذاشته اند؛ همچون آزیتا حاجیان و محمدرضا شریفی نیا، شقایق دهقان و مهراب قاسم خانی، بهاره رهنما و پیمان قاسم خانی، زنده یاد عسل بدیعی و فریبرز عرب نیا، ابوالفضل پورعرب و آناهیتا نعمتی، مستانه مهاجر و پژمان بازغی، و رامبد شکرابی و حدیث فولادوند؛ زوج هایی که گرچه روابط شان پایان یافته، اما عمدتا سابقه همکاری شان در حافظه تصویری و رسانه ای باقیمانده است.
چنانکه برخی دیگر از پیوندها به همکاری مستقیم در تولید آثار و همراهی در راه حرفه ای رسیده است. دراین میان میتوان به رخشان بنی اعتماد و جهانگیر کوثری، زنده یادان داریوش مهرجویی و وحیده محمدی فر، تهمینه میلانی و محمد نیک بین و زنده یاد بهرام بیضایی و مژده شمسایی اشاره نمود که حضورشان در سینمای اجتماعی ایران با پیشبرد پروژه های شاخص همراه بوده است؛ زوج هایی که در فرایند ساخت و مدیریت آثار سینمایی همکاری مستمر داشته اند و رابطه آنها در امتداد یک زیست هنری مشترک و پیوسته در حوزه تئاتر و سینما قابل تعریف است.
در بین زوج های قدیمی تر و اثرگذار هنر ایران، نام هایی دیده می شود که رابطه آنها نه فقط یک پیوند شخصی، بلکه قسمتی از تاریخ زیسته فرهنگ و هنر کشور شمرده می شود. زوج هایی مانند زنده یادان هما روستا و حمید سمندریان یا زنده یادان زهرا خوشکام و علی حاتمی و همینطور احترام برومند و زنده یاد داوود رشیدی، همچون چهره هایی هستند که سال ها زندگی مشترک شان در کنار فعالیتهای هنری زبان زد بوده است. این زوج ها در ذهن مخاطب، اغلب به عنوان نمونه هایی از همراهی طولانی مدت و پیوندی آرام و مستمر شناخته می شوند؛ رابطه هایی که دیگر قسمتی از روایت تاریخ هنر ایران شده است.
در بخش دیگری از این لیست به این زوج ها میتوان اشاره کرد: زنده یاد ناصر تقوایی و مرضیه وفامهر، رویا تیموریان و مسعود رایگان، افسانه چهره آزاد و شاهرخ فروتنیان، لادن مستوفی و شهرام اسدی، مینا ساداتی و بابک حمیدیان، مائده طهماسبی و فرهاد آئیش، زنده یاد آتیلا پسیانی و فاطمه نقوی، فریده سپاه منصور و هوشنگ توکلی، رضا عطاران و فریده فرامرزی، کاظم هژیرآزاد و زنده یاد زویا امامی؛ زوج هایی که هرکدام به گونه ای قسمتی از تجربه زیسته هنر معاصر ایران را شکل داده اند.
زنده یاد علی سلیمانی و سهیلا جوادی، زنده یاد بهناز نازی و بهرام بدخشانی و هنرمندان دیگری هم در این لیست زوج هایی هستند که یکی از آنها گاها بر اثر بیماری و در جوانی از دنیا رفته است.
در بین نام هایی که مرور آنها با یک خاطره تلخ نیز هم راه است، نمی توان از داریوش مهرجویی و وحیده محمدی فر عبور کرد؛ زوجی که در کنار زندگی مشترک، در سالهای مختلف همکاریهای حرفه ای نیز داشتند و وحیده محمدی فر در نگارش و همراهی با برخی پروژه های مهرجویی نقش داشت. با این وجود، نام این دو در سالهای اخیر بالاتر از هر چیز با یک پایان تلخ و شوک برانگیز گره خورده است؛ اتفاقی که نه فقط جامعه سینمایی، بلکه افکار عمومی را نیز تحت تاثیر قرار داد و موجب شد نام آنها بار دیگر در کنار هم، در حافظه جمعی مردم ثبت گردد.
در این میان ازدواج زنده یاد خسرو سینایی و همسران هنرمندش گیزلا وارگا سینایی و فرح اصولی هم داستان خاص خودرا دارد.
پیوند عشق و ادبیات
در کنار سینما و تئاتر، در دنیای ادبیات نیز زوج هایی هستند که باآنکه کمتر از چهره های تصویری در معرض توجه رسانه ها قرار گرفته اند، اما نقش آنها در ایجاد جریان های فکری و فرهنگی ایران قابل توجه بوده است. در این عرصه، رابطه میان زندگی مشترک و مسیر حرفه ای گاه از همکاریهای فکری و فرهنگی فراتر رفته و به صورتی همراهی در جهان بینی، نوشتن، ترجمه و فعالیتهای ادبی رسیده است. همین مساله موجب می شود مرور زوج های ادبی، فقط یادآوری نام ها نباشد، بلکه مروری بر قسمتی از زیست فرهنگی معاصر ایران هم به شمار برود.
در بین شناخته شده ترینِ این زوج ها، نام جلال آل احمد و سیمین دانشور شاید بالاتر از هر زوج دیگری در تاریخ ادبیات معاصر تکرار شده باشد؛ زوجی که فراتر از یک زندگی مشترک، به یک پیوند فکری و ادبی تبدیل شدند و هنوز هم نام شان کنار یکدیگر به یاد آورده می شود. همینطور احمد شاملو و آیدا شاملو (سرکیسیان) نیز از آن دست زوج هایی هستند که رابطه شان تنها به زندگی شخصی محدود نماند؛ تا جایی که آیدا به قسمتی از جهان شعری شاملو تبدیل شد و نامش در قسمتی از مهم ترین آثار او ماندگار شد.
دراین میان ازدواج و جدایی فروغ فرخزاد و پرویز شاپور و به موازات آن زوج ابراهیم گلستان و فخری گلستان هم قابل اشاره اند که نام فروغ فرخزاد و ابراهیم گلستان نیز در جاهایی به هم می رسد. همینطور بیژن الهی و غزاله علیزاده از زوج های تاریخ ادبیات ایران هستند.
از طرفی، نجف دریابندری و فهیمه راستکار از زوج های ماندگار فرهنگ ایران به شمار می روند؛ زوجی که علاوه بر سال ها زندگی مشترک، همکاری فرهنگی هم داشتند و در نگارش و تدوین اثری مانند «مستطاب آشپزی؛ از سیر تا پیاز» نیز همراه یکدیگر بودند؛ همکاری ای که به یکی از شناخته شده ترین کتاب ها دراین خصوص تبدیل شد.
همینطور هوشنگ گلشیری و فرزانه طاهری، گلی امامی و کریم امامی و مظاهر مصفا و امیربانو کریمی نیز همچون زوج هایی هستند که رابطه آنها با فعالیتهای ادبی، ترجمه و فضای فکری ایران گره خورده است.
در ادامه این لیست که برخی پیوند چهره های ادبی با هنرمندان دیگر عرصه هاست، نیز نام هایی چون لی لی گلستان و زنده یاد نعمت حقیقی، مسعود خیام و پری یوش گنجی، زنده یاد محمود استادمحمد و آهو خردمند، سروش صحت و سارا سالار، مهدی محقق و نوش آفرین انصاری، جواد مجابی و ناستین مجابی (آسیه جوادی)، زنده یادان غلامرضا بروسان و الهام اسلامی، زنده یاد شمس آقاجانی و رویا تفتی و زنده یاد منوچهر حقانی پرست و راضیه تجار دیده می شود.
در حوزه ادبیات بزرگسال و ادبیات کودک و نوجوان به نامهای دیگری همچون احمد اکبرپور و سحر حدیقه، علی کاشفی خوانساری و پیوند فرهادی، ابوالفضل خطیبی و فریبا شکوهی، مهدی یزدانی خرم و زنده یاد مریم حسینیان، نسیم مرعشی و حسام اسلامی، مرجان فولادوند و حمیدرضا شاه آبادی، مجید راستی و نوری ایجادی، مهدی حجوانی و زهره معینی، آبتین گلکار و امیلی امرایی، و مناف یحیی پور و حدیث لزرغلامی میتوان اشاره نمود.
هم آوایی نُت، آواز و عشق
در کنار سینما و تلویزیون و ادبیات، موسیقی نیز زوج های شناخته شده ای را در خود جای داده که در سالهای مختلف، هرکدام به گونه ای در فضای هنری و فرهنگی کشور دیده شده اند. در این عرصه، نسبت میان زندگی مشترک و فعالیت حرفه ای شکل های متفاوتی پیدا کرده است؛ از زوج هایی که همکاری مستقیم و حضور مشترک در پروژه های موسیقایی داشته اند تا چهره هایی که در عین زندگی مشترک، مسیر حرفه ای مستقل خودرا دنبال کرده اند. در تعدادی موارد، همراهی این چهره ها به خلق آثار مشترک، آموزش موسیقی و حضور در یک مسیر هنری منجر شده و در مواردی دیگر، بیشتر در قالب یک زندگی مشترک در کنار فعالیت حرفه ای معنا پیدا کرده است.
در این بین، سودابه سالم و پشنگ کامکار همچون چهره هایی هستند که نام شان با فعالیت در حوزه موسیقی، خصوصاً موسیقی کودک و جریان های آموزشی، گره خورده و سال ها در فضای فرهنگی و هنری حضور داشته اند. همینطور حریر شریعت زاده و سالار عقیلی نیز از زوج هایی بودند که به سبب فعالیت در یک حوزه مشترک و حضور در رویدادها و اجراهای موسیقایی، بالاتر از دیگران در کنار هم دیده می شدند.
در بین نسل های مختلف موسیقی، زوج هایی مانند سوسن اصلانی و زنده یاد حسین دهلوی و همینطور پروین صالح و هوشنگ ظریف نیز همچون نام هایی هستند که هر دو در حوزه موسیقی فعالیت حرفه ای داشته اند و حضورشان قسمتی از حافظه موسیقایی ایران را شکل داده است. همینطور علی اکبر شکارچی و ماهرخ شکارچی و محمدجلیل عندلیبی و مینو افتاده نیز از زوج هایی هستند که زندگی مشترکشان در بستری نزدیک به فعالیتهای موسیقایی تعریف شده است.
در کنار این ها، نام هایی چون مریم ابراهیم پور و ارسلان کامکار، صبا راد و مانی رهنما، حمیدرضا آفریده و شیدا عبادت دوست و پیمان سلطانی و نیکو یوسفی نیز در لیست زوج های شناخته شده موسیقی دیده می شود؛ زوج هایی که هرکدام به گونه ای قسمتی از فضای موسیقایی و هنری معاصر را تجربه کرده اند.
زوج های مجری
در بین چهره های رسانه و اجرا نیز زوج هایی دیده می شوند که بخش مهمی از فعالیت حرفه ای آنها در مقابل دوربین و در فضای عمومی شکل گرفته است؛ موضوعی که سبب شده زندگی مشترک شان در معرض توجه مخاطبان قرار بگیرد. دراین میان میتوان به نیما کرمی و زینب زارع اشاره نمود که سال ها در فضای اجرا و تلویزیون در کنار هم شناخته شده اند. همینطور المیرا شریفی مقدم و داوود عابدی و مهدی توتونچی و مبینا نصیری نیز همچون زوج هایی هستند که هر دو در حوزه رسانه و اجرا فعالیت داشته اند و نام شان در سالهای اخیر در فضای تلویزیونی مطرح بوده است.
در این بین، نام زنده یاد آزاده نامداری و فرزاد حسنی نیز همچون زوج هایی است که در دوره ای بالاتر از خیلی از زوج های رسانه ای درباره ی آنها صحبت شد و رابطه شان بازتاب گسترده ای در فضای عمومی و رسانه ای داشت؛ رابطه ای که به جدایی رسید و در سالهای بعد هم ماجرای درگذشت مرگ آزاده نامداری پیش آمد.
گاهی برخی جدایی ها در بین هنرمندان بی سروصدا و اعلام رسمی بوده، به شکلی که درباره ی تعدادی از چهره هایی که در این گزارش از آنها به عنوان زوج یاد شده، جامعه اصلا از جدایی شان باخبر نشده و برخی هم خیلی پرسروصدا بوده است.

منبع: matabnama.ir

1405/02/28

12:53:01

0.0 / 5

تگهای خبر: آموزش , بیمار , بیماری , تولید

این مطلب مطب نما را می پسندید؟

(0)

تازه ترین مطالب مطب نما

نظرات بینندگان مطب نما در مورد این مطلب

نظر شما در مورد این مطلب

نام:

ایمیل:

نظر:

سوال:

= ۷ بعلاوه ۵